ریلیتی‌شوها معمولاً با هیجان شروع می‌شوند؛ با مسابقه، با رقابت، با یک برد و باخت روشن. اما «فرار از ترس» مسیر دیگری را انتخاب می‌کند. این‌جا خبری از امتیاز و حذف سریع نیست؛ آن‌چه پیش می‌رود، بیشتر شبیه یک موقعیت است تا یک بازی. سه نفر وارد فضایی بسته می‌شوند؛ فضایی که قرار نیست فقط قفل‌ها را باز کنند، بلکه باید با ترس، تردید و واکنش‌های خودشان روبه‌رو شوند.

ایده‌ی مرکزی برنامه ساده به نظر می‌رسد: یک متخصص حوزه‌ی هوش مصنوعی، سه نفر را وارد یک بازی اتاق فرارگونه می‌کند. آن‌ها باید با همکاری، گفت‌وگو و حل معماها، راه خروج را پیدا کنند. اما تفاوت «فرار از ترس» دقیقاً در همین‌جا است؛ در این‌که معماها صرفاً منطقی یا فیزیکی نیستند. فشار زمان، فضای محدود و ناآگاهی از مرحله‌ی بعد، کم‌کم لایه‌های روانی موقعیت را فعال می‌کند و واکنش آدم‌ها را به چیزی فراتر از یک بازی تبدیل می‌کند.

در این ریلیتی‌شو، ترس یک ابزار نمایشی نیست؛ بلکه بخشی از طراحی موقعیت است. شرکت‌کنندگان نه برای نمایش شجاعت، بلکه برای عبور از وضعیت وارد بازی می‌شوند. همکاری، سوءتفاهم، تصمیم‌های عجولانه و لحظه‌های سکوت، به‌اندازه‌ی خود معماها اهمیت پیدا می‌کنند. همین باعث می‌شود «فرار از ترس» بیشتر از آن‌که شبیه مسابقه باشد، شبیه یک تجربه‌ی جمعی به نظر برسد؛ تجربه‌ای که نتیجه‌اش از قبل معلوم نیست.

انتخاب شرکت‌کنندگان هم در همین راستا معنا پیدا می‌کند. حضور چهره‌هایی مثل لاله صبوری، فلامک جنیدی و نسیم ادبی در فصل اول این برنامه باعث شده تمرکز برنامه به‌جای رقابت صرف، روی واکنش‌ها و رفتارها قرار بگیرد. مخاطب نه دنبال «برنده» است و نه «بازنده»؛ بلکه بیشتر به دنبال آن است که هر شرکت‌کننده در لحظه‌ی فشار، چگونه عمل می‌کنند.

از نظر اجرا، کارگردانی مهدی احمدپناه سعی کرده فضا را کنترل‌شده نگه دارد؛ نه اغراق در دلهره و نه ساده‌سازی موقعیت. طراحی روایت توسط راضیه کاظم‌زاده هم به برنامه کمک کرده تا از دام کلیشه‌های رایج ریلیتی‌شوها فاصله بگیرد و به‌جای شوک‌های مقطعی، روی روند و تجربه تمرکز کند.

در موج تازه‌ی ریلیتی‌شوهای ایرانی، «فرار از ترس» را می‌توان نشانه‌ی تغییری آرام دانست؛ حرکتی از رقابت صرف به سمت موقعیت‌محوری. برنامه‌ای که نه فقط برای هیجان، بلکه برای مشاهده‌ی واکنش آدم‌ها در شرایط ناآشنا طراحی شده است. تجربه‌ای که بیش از آن‌که دیده شود، حس می‌شود و همین ویژگی است که آن را از بسیاری نمونه‌های مشابه متمایز می‌کند.

·       تماشای رایگان ریلیتی شو «فرار از ترس» در روبیکا