ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
18دنبال کننده
اخبار فعالیت‌های مؤسسه را از طریق این کانال و کانال‌های https://eitaa.com/miras_maktoob
بله IRANDELEZAMIN@
تلگرامی t.me/mirasmatoob و وب‌سایت
www.mirasmaktoob.com
وب‌سایت فروش کاغذی و دیجیتال www.mirasmaktoob.net
دنبال کنید.
مشاهده کانال پیام‌رسان
دانلود روبیکا
۱۹ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
_۱۹ اردیبهشت به پیشنهاد مرکز پژوهشی میراث مکتوب و با تصویب شورای فرهنگ عمومی به عنوان روز اسناد ملی و میراث مکتوب انتخاب شده است، در پاسداشت این روز، یکی از اسناد موزۀ ملّی ایران به دوستداران موزه معرفی می‌شود._

گل‌نبشته آغاز ایلامی از شوش
ابعاد: ارتفاع ۴٫۳ سانتی‌متر، پهنا ۴ سانتی‌متر
دوره: آغاز ایلامی
تاریخ تقریبی: حدود 3100 پیش از میلاد
شماره اثر در موزه ملی ایران: ۲۵۱۵
پیدایش گل‌نبشته‌های آغاز ایلامی در نیمه دوم هزاره چهارم پیش از میلاد، یکی از نقاط عطف مهم در تاریخ فرهنگی و اداری فلات ایران به شمار می‌آید. در این دوره، گسترش جوامع کشاورزی و شکل‌گیری نخستین مراکز شهری سبب پیچیده‌تر شدن نظام‌های تولید، انبارداری و توزیع کالا شد. اقتصاد این جوامع که بر مدیریت منابعی چون غلات، دام و فرآورده‌های دامی استوار بود، به تدریج از ظرفیت حافظه فردی فراتر رفت و نیاز به شیوه‌ای دقیق‌تر برای ثبت و نظارت بر مبادلات و ذخایر اقتصادی پدید آمد.
در پاسخ به این نیاز، ابتدا از ژتون‌های سفالی کوچک به عنوان ابزارهای شمارشی استفاده می‌شد. این ابزارها به مرور جای خود را به نظامی پیشرفته‌تر دادند که در آن نشانه‌های شمارشی و نشانه های تصویر نگار و معنی نگار بر سطح گل‌نبشته‌ها ثبت می‌شد. چنین تحولاتی زمینه‌ساز شکل‌گیری یکی از نخستین نظام‌های نگارشی در فلات ایران شد که امروزه با عنوان «خط آغاز ایلامی» شناخته می‌شود.
اهمیت این گل‌نبشته‌ها در آن است که کهن‌ترین اسناد مکتوب شناخته‌شده در ایران محسوب می‌شوند و اطلاعات ارزشمندی درباره ساختارهای اقتصادی، اداری و اجتماعی جوامع حدود پنج هزار سال پیش ارائه می‌دهند. محتوای این متون عمدتاً ماهیتی اداری و حسابداری دارد و شامل داده‌هایی درباره مقادیر غلات مصرفی یا ذخیره‌شده، شمار دام‌ها، به‌ویژه گوسفند و بز و محصولات دامی و همچنین فهرست افرادی است که جیره یا دستمزد دریافت می‌کردند. از این رو، به نظر می‌رسد که این اسناد بیش از هر چیز با اقتصاد محلی، نظام توزیع مواد غذایی و مدیریت نیروی انسانی مرتبط بوده‌اند.
پراکندگی جغرافیایی گل‌نبشته‌های آغاز ایلامی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. این آثار نه تنها در شوش در خوزستان، بلکه در شماری از محوطه‌های مهم باستان‌شناسی فلات ایران، از جمله سیلک کاشان، ملیان در فارس، تپه یحیی در کرمان و تپه سفالین در ورامین کشف شده‌اند. چنین گستره‌ای نشان‌دهنده وجود شبکه‌ای نسبتاً منسجم از روابط اداری و اقتصادی در بخش‌های مختلف فلات ایران در اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد است.
از منظر تاریخی، گل‌نبشته‌های آغاز ایلامی را می‌توان نشانه‌ای از گذار از دوران پیش از تاریخ به دوره آغاز تاریخی در ایران دانست. این اسناد فراتر از نظام‌های ابتدایی شمارش، بیانگر نخستین تلاش نظام‌مند برای عینیت‌ بخشی به مفاهیم انتزاعی و ثبت اطلاعات بر روی رسانه‌ای پایدار هستند. در همین چارچوب، این گل‌نبشته‌ها را می‌توان از کهن‌ترین شواهد شکل‌گیری سنت‌های اداری و دیوان‌سالاری در سرزمین ایران به شمار آورد؛ سنتی که در دوره‌های تاریخی بعدی نیز تداوم و تکامل یافت.

https://ble.ir/irannationalmuseum_fa

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۱۹ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
روز اسناد ملی و میراث مکتوب؛ پاسبانانِ حافظه تمدنی ایران
✍️ حامد کاظم‌زاده خوئی

۱۹ اردیبهشت‌ماه در تقویم ملی ما، فراتر از یک مناسبت اداری، یادآور پیوندی عمیق میان نسل امروز با ریشه‌های اندیشه و کنشِ نیاکان ماست. اسناد ملی و میراث مکتوب، تنها تکه‌های کاغذ یا اوراقِ کهن نیستند؛ بلکه «حافظه زنده» یک ملت و شناسنامه معتبر تمدن ایرانی‌اسلامی محسوب می‌شوند.

در دنیای پرشتاب امروز که گسستِ معنایی تهدیدی برای پیوندهای هویتی است، اسناد همچون لنگرهای استوار، ما را در طوفان تحولات به اصالتِ خویش متصل می‌کنند. هر سندی که از غبار فراموشی به در می‌آید و در آرشیوها و کتابخانه‌ها به دست تحلیل‌گران می‌سپارد، حقیقتی را از وقایع، تصمیم‌سازی‌ها و تحولات اجتماعیِ ادوار گذشته آشکار می‌سازد. این میراثِ مکتوب، خِردِ جمعیِ انباشته‌شده در طول قرن‌هاست که نقشه راهِ نقد و اصلاح مسیرِ آینده را به دست ما می‌دهد.

روز اسناد ملی، روزِ تجلیل از «حافظانِ حقیقت» است؛ پژوهشگران، آرشیویست‌ها و متخصصانی که در سکوت و با صبوری، از تار و پودِ تاریخِ مکتوب ما پاسداری می‌کنند. پاسداشتِ این روز، در حقیقت ارج نهادن به «دانش» و «شفافیت» است؛ چرا که ملتی که اسناد خود را پاس می‌دارد، در حالِ نگارش آگاهانه تاریخِ آینده خویش است.

امید است با تقویتِ فرهنگِ صیانت و بهره‌برداری خردمندانه از میراث مکتوب، بتوانیم تصویرِ روشن‌تر، دقیق‌تر و معتبرتری از آنچه بر ما گذشته است، برای آیندگان به یادگار بگذاریم.

@hamednevesht
heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۰ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
سلام و مهر
روز اسناد و میراث مکتوب گرامی باد

یادگار سی‌امین سال فعالیت مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب
شعر استاد گرمارودی
خط استاد کاوه تیموری
۱۴۰۲

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۰ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
بزرگداشت پروفسور یوسف ثبوتی و رونمایی از کتاب «سخن ثبوتی»

microphone با سخنرانی استادان:
• مصطفی محقق داماد
• حسین معصومی همدانی
• سعدالله نصیری قیداری
• حمید خالصی‌فرد
• رضا منصوری
• یوسف ثبوتی

🗓️ سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ – ساعت ۱۷

round_pushpin بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار – خ ولیعصر، باغ فردوس، خ عارف‌نسب، پ ۱۲

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۰ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
۱۹ اردیبهشت، سالروز تولد یکی از برجسته‌ترین چهره‌های آموزشی و فرهنگی آذربایجان، «جبار باغچه‌بان» است؛ معلمی نوگرا که مسیر آموزش نوین کودکان و ناشنوایان را در ایران دگرگون کرد.

@tabriztrip

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۰ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
۱۹ اردیبهشت، سالروز تولد یکی از برجسته‌ترین چهره‌های آموزشی و فرهنگی آذربایجان، «جبار باغچه‌بان» است؛ معلمی نوگرا که مسیر آموزش نوین کودکان و ناشنوایان را در ایران دگرگون کرد.

«میرزا جبار عسگرزاده» در اردیبهشت ۱۲۶۴، در ایروانِ آذربایجان به دنیا آمد. پدرش «عسگر بنا» از اهالی تبریز بود که برای کار به ایروان مهاجرت کرده بود. جبار نوجوان هنوز پانزده سال بیشتر نداشت که به‌دلیل تنگناهای مالی از تحصیل بازماند و برای گذران زندگی، همکاری با روزنامه‌های قفقاز را آغاز کرد. او از همان سال‌های جوانی، قلمی طنزپرداز داشت و در نشریاتی مانند ملانصرالدین و لک‌لک مطلب می‌نوشت.

با شدت گرفتن فشارها، کوچ اجباری بومیان مسلمان ایروان و آشفتگی‌های ناشی از درگیری‌ها و قحطی، ناچار زادگاهش را ترک کرد. پس از پشت سر گذاشتن بیماری‌های سخت — که حتی به قطع چند انگشت پایش انجامید — خود را به مرند رساند و در مدرسه احمدیه این شهر آموزگاری را آغاز کرد.

خلاقیت و شیوه‌های نو او در تدریس خیلی زود توجه مسئولان فرهنگی را جلب کرد. در سال ۱۲۹۹ به حکم ریاست فرهنگ، به تبریز منتقل شد. سه سال بعد، در ۱۳۰۳، با حمایت ابوالقاسم فیوضات، نخستین کودکستان رسمی ایران را با نام «باغچه اطفال» بنیان گذاشت و همان زمان نام خانوادگی «باغچه‌بان» را برای خود برگزید؛ نامی که بعدها هویت حرفه‌ای مربیان کودکستان شد.

در همان سال، او اولین مدرسه مختلط کشور را در تبریز ایجاد کرد؛ اقدامی جسورانه در دورانی که بخش زیادی از خانواده‌ها حتی با تحصیل پسران خود مشکل داشتند، چه رسد به حضور دختر و پسر در یک کلاس مشترک.

در نخستین کلاس‌های او، سه کودک کرولال حضور داشتند و همین مسئله مسیر زندگی‌اش را تغییر داد. باغچه‌بان در سال ۱۳۰۵ نخستین کلاس ویژه ناشنوایان را تشکیل داد و یک سال تقریباً به‌تنهایی به آموزش سه کودک پرداخت. پس از قطع تمام کمک‌های دولتی در سال ۱۳۰۶، کودکستان را با هزینه شخصی اداره کرد.

او اندیشه‌ای نوگرا داشت. در سال ۱۳۰۳ گروهی از روشنفکران را برای تشکیل «مکتب نسوان» گرد هم آورد؛ طرحی برای آموزش دختران که هرچند در آن زمان در تبریز به سرانجام نرسید، اما بعدها الگویی برای مدارس نو شد.

در سال ۱۳۰۷ به دعوت همان رئیس فرهنگ، به شیراز رفت و پنج سال در آنجا کودکستانی نو بنا کرد. سپس در سال ۱۳۱۲ به تهران آمد و کودکستان «باغچه‌بان» و نیز نخستین مدرسه ناشنوایان ایران را تأسیس کرد. در همین سال دستگاهی اختراع کرد که ناشنوایان می‌توانستند با کمک آن لرزش صدا را از طریق دندان و استخوان حس کنند؛ اختراعی که در ۲۲ بهمن ۱۳۱۲ با نام «تلفن گنگ» ثبت شد.

در سال ۱۳۲۲ «جمعیت حمایت از کودکان کرولال» را راه‌اندازی کرد و اندکی بعد امتیاز انتشار مجله «زبان» را دریافت نمود؛ نشریه‌ای که در حوزه آموزش کودکان و ناشنوایان نقشی مهم داشت.

باغچه‌بان طی سال‌ها تجربه، روش تازه‌ای برای آموزش ابداع کرد که امروز آن را روش ترکیبی می‌نامند. او به‌جای شیوه‌های خشونت‌آمیز قدیمی، آموزش را با بازی، تخیل و ابزارهای دیداری پیوند زد. در تدریس ریاضی، با چرتکه‌های دیواری و تخته‌سیاه‌های بزرگ کاری کرد که حتی مردودین سال قبل، درس را با موفقیت بیاموزند.

از سال ۱۳۰۷، با وجود کمبود امکانات چاپ، انتشار کتاب‌های تصویری برای کودکان را آغاز کرد. از میان آثارش، کتاب «بابا برفی» بعدها توسط کانون پرورش فکری منتشر شد و از سوی شورای جهانی کتاب کودک، به‌عنوان یکی از نمونه‌های برجسته ادبیات کودک شناخته شد.

از میان فرزندانش، ثمین باغچه‌بان — آهنگساز و نویسنده سرشناس — ادامه‌دهنده بخشی از میراث فرهنگی او شد.

جبار باغچه‌بان، این چهره درخشان آموزش نوین ایران و آذربایجان، پس از یک دوره کوتاه بیماری، در چهارم آذر ۱۳۴۵ در سن ۸۱ سالگی چشم از جهان فروبست.

یاد و راهش زنده و گرامی باد.

@tabriztrip

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۰ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
مثنوی یوسف و زلیخا

مثنوی یوسف و زلیخا تنها روایت عاشقانه‌ای از دو چهرهٔ نامدار ادب فارسی یا شرح درد فراق پسر از پدر نیست؛ این اثر، داستان تولد، رشد و ماندگاری قوم بنی‌اسرائیل است. این مثنوی، روایت منظوم حماسه‌ای مهم از دین یهود به شمار می‌رود. داستان با تولد یعقوب (اسرائیل) و بروز اختلاف او با برادر همزاده‌اش در کنعان آغاز می‌شود و با مرگ او در مصر پایان می‌یابد.

به دنبال یک اختلاف خانوادگی، فرزند دلبند اسرائیل از او ربوده شده و به عنوان برده در مصر فروخته می‌شود. این نوجوان با وجود سختی‌های بسیار، با پاکدامنی، درستکاری و کاردانی به بالاترین مقام حکومتی مصر، قدرتمندترین کشور آن روزگار، می‌رسد. او با بهره‌گیری از این موقعیت ممتاز، رسالت خود را به انجام می‌رساند:
۱. مصریان را از بت‌پرستی به آیین توحیدی ابراهیمی دعوت می‌کند.
۲. با مدیریت خوب خود، مردم مصر و جهان را از قحطی بزرگ و مرگ حتمی نجات می‌دهد.
۳. بنی‌اسرائیل را به مصر کوچ می‌دهد و آنان را مالک بسیاری از زمین‌های حاصلخیز مصر می‌کند.

books جهت تهیه کتاب «مثنوی یوسف و زلیخا»

به لینک زیر مراجعه کنید:

link صفحه خرید کتاب در فروشگاه میراث مکتوب
https://mirasmaktoob.net/product/%d9%85%d8%ab%d9%86%d9%88%db%8c-%db%8c%d9%88%d8%b3%d9%81-%d9%88-%d8%b2%d9%84%db%8c%d8%ae%d8%a7-%d9%81%d8%a7%d8%b1%d8%b3%db%8c/


heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۰ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
نظامی عروضی سمرقندی در کتاب چهارمقاله (تصحیح مرحوم محمّد معین، انتشارات امیرکبیر، ص۴۰-۴۱)، می‌نگارد:

آورده‌اند که سلطان یمین‌الدّوله محمود رحمه‌اللّه روزی رسولی فرستاد به ماوراء‌النّهر به نزدیک بُغْراخان و در نامه‌ای که تحریر افتاده بود تقریر کرده این فصل که قال اللّه تعالی:
«انّ اکرمکم عنداللّه اتقیٰکم».
و ارباب حقائق و اصحاب دقائق بر آن قرار داده‌اند که این تقیّه از جهل می‌فرماید که هیچ نقصانی ارواح انسان را از نقص جهل بتر نیست و از نقص نادانی بازپس‌تر نه.
و کلام ناآفریده گواهی همی دهد بر صحّت این قضیّت و درستی این خبر:
«والّذین اوتوا العلم درجات».
پس همی خواهیم که ائمّهٔ ولایت ماوراءالنّهر و علماء زمین مشرق و افاضل حضرت خاقان از ضروریّات این‌قدر خبر دهند که:
نبوّت چیست؟ ولایت چیست؟ دین چیست؟ اسلام چیست؟ ایمان چیست؟ احسان چیست؟ تقوی چیست؟ امر معروف چیست؟ نهی منکر چیست؟ صراط چیست؟ میزان چیست؟ رحم چیست؟ شفقت چیست؟ عدل چیست؟ فضل چیست؟
چون این نامه به حضرت بُغراخان رسید و بر مضمون و‌ مکنون او‌ وقوف یافت، ائمّهٔ ماوراءالنّهر را از دیار و بلاد بازخواند، و درین معنی با ایشان مشورت کرد، و چند کس از کبار و عظام ائمّهٔ ماوراءالنّهر قبول کردند که هر یک درین باب کتابی کنند و در اثناء سخن و متن کتاب جواب آن کلمات درج کنند، و برین چهار ماه زمان خواستند، و این مهلت به انواع مضرّ همی بود، چه از همه قوی‌تر اخراجات خزینه بود در اخراجات رسولان و پیکان و تعهّد ائمّه، تا محمّد بن عبده الکاتب که دبیر بُغراخان بود و در علم تعمّقی و در فضل تنوّقی داشت و در نظم و نثر تبحّری و از فضلاء و بلغاء اسلام یکی او‌ بود، گفت:
من این سئوالات را در دو کلمه جواب کنم چنانکه افاضل اسلام و اماثل مشرق چون ببینند در محلّ رضا و مقرّ پسند افتد.
پس قلم برگرفت و در پایان مسائل بر طبق فتوی بنوشت که:
«قال رسول‌اللّه صلّی اللّه علیه و سلّم:
التّعظیم لِامر اللّه و الشّفقة علی خلق اللّه».
همهٔ ائمّهٔ ماوراءالنّهر انگشت به دندان گرفتند و شگفتی‌ها نمودند و گفتند:
اینت جوابی کامل و اینت لفظی شامل!
و خاقان، عظیم برافروخت که به دبیر کفایت شد و به ائمّه حاجت نیفتاد. و چون به غزنین رسید همه بپسندیدند.

به‌گزین: محمدرضا ابویی مهریزی

@IRANDELEZAMIN
.
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۱ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
ایران از آنِ همه ایرانیانی است که خواهان عزت و سربلندی میهن خود هستند.

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۱ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
white_medium_small_square
pushpin شمارۀ جدید _جهان کتاب_ منتشر شد:

سال سی‌ام
شمارهٔ ۴۱۵
بهمن-اسفند ۱۴۰۴
*[انتشار: اردیبهشت ۱۴۰۵]*

o️ این شماره را از سایت جهان کتاب هم می‌توانید تهیه کنید:
www.jahaneketab.ir

o️ شما می‌توانید _جهان کتاب_ را مشترک شوید و هر شماره را، همزمان با انتشار، از طریق پست دریافت کنید. برای اشتراک به وب‌سایت جهان کتاب مراجعه کنید و یا با ما تماس بگیرید:
۶۶۹۶۸۰۹۷-۹۸

o️ همچنین می‌توانید _جهان کتاب_ را در اپلیکیشن‌ طاقچه بخوانید:
www.taaghche.ir

#مجله‌ـ‌جهان‌ـ‌کتاب

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۱ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
بحران مالی میراث مکتوب

این ویدئوی ۹ دقیقه‌ای با هوش مصنوعی ساخته شده تا فقط یک حقیقت تلخ را بگوید: میراث مکتوب ما در بحران مالی دست و پا می‌زند.

🎞 ویدئو را ببینید و به اشتراک بگذارید.

#بحران_مالی_میراث_مکتوب

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۱ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
نگاه آینده‌نگرانه‌ به میراث مکتوب

امسال ما در یکی از حساس‌ترین برهه‌های تاریخی ایران قرار داریم و چنین شرایط و بحرانی را هیچ‌کس به این وسعت پیش‌بینی نمی‌کرد. طبعاً همه موسسه‌های فرهنگی و هنری، مانند دیگر سازمان‌ها و ارکان حکومتی و دولتی، دچار چالش و آسیب شدند. دلیل آن هم این است که هم گردش مالی و اقتصادی کشور با مشکلات جدی مواجه شده و هم درآمدهای دولت کاهش یافته است. به طبع، کمک دولت به بخش فرهنگ و هنر نیز نامتوازن بوده و شاید هیچ‌گاه سابقه نداشته که اهل فرهنگ و هنر تا این حد با مشکلات روبه‌رو شوند.

در گذشته، روز نوزدهم اردیبهشت در تقویم رسمی کشور به عنوان «روز اسناد ملی» نامگذاری شده بود. بنده هنگامی که با شورای عالی انقلاب فرهنگی نامه‌نگاری کردم تا «روز میراث مکتوب» هم به تقویم اضافه شود، این روز با «اسناد ملی» تلفیق شد و اصلاحیه‌ای صادر شد که نام آن به «روز اسناد ملی و میراث مکتوب» تغییر یافت.

هر سال، این روز مصادف با ایام باشکوه نمایشگاه کتاب بود؛ اما در ایام کرونا و اکنون نیز در شرایطی که امکان برگزاری نمایشگاه حضوری فراهم نیست، این مناسبت برگزار نمی‌شود. در سال‌های گذشته، در چنین روزی در نمایشگاه کتاب، استادان علاقه‌مند به میراث مکتوب که آثار آن‌ها را منتشر کرده‌ایم یا متونی را تصحیح و تحقیق کرده بودند، هر سال در سرای اهل قلم یا کوشک کتاب سخنرانی می‌کردند. از جمله بزرگان این حوزه می‌توان به علی‌اشرف صادقی و محمود عابدی اشاره کرد که درباره اهمیت توجه به میراث مکتوب و چالش‌های این حوزه نکات مهمی مطرح می‌کردند.

میراث مکتوب حاصل دستاوردهای فکری و نخبگانی

میراث مکتوب، که حاصل دستاوردهای فکری و نخبگانی دانشمندان ایرانی در طول تاریخ است، جزو گنجینه‌هایی به شمار می‌رود که هم باعث افتخار ما بوده و هم نگاه آینده‌نگرانه‌ای به آن داشته‌ایم. همین مسأله، یعنی استفاده از مواریث گذشته برای شناخت بهتر آینده کشور، کاری است که هر کشوری که ریشه در تاریخ دارد، انجام می‌دهد. کسانی که ریشه در تاریخ ندارند، یا باید به ریشه‌های تاریخی دیگران چنگ بزنند و آن را مصادره کنند، یا به چیزهایی متوسل شوند که ارزش تاریخی و فرهنگی ندارند.

ایران به لحاظ قدمت تاریخی، چه پیش از اسلام و چه در دوره اسلامی، دست‌نوشته‌های متعددی دارد؛ چه روی سنگ‌نوشته‌ها و کتیبه‌ها و چه پس از آن که به روی کاغذ منتقل شده است. این‌ها حامل اندیشه‌های بزرگان بوده‌اند و این اندیشه‌ها پرواز کرده و به نقاط مختلف دنیای غرب رسیده‌اند. حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال پیش، قانون ابن‌سینا و الحاوی رازی چاپ شده و حتی تدریس می‌شده و الگوریتم‌ها از روی الخوارزمی جایگزین شده و استفاده می‌شده است. بنابراین نقش میراث مکتوب و تأثیر آن بر علم، بر کسی پوشیده نیست.

اگر بزرگان فرهنگ ما پیش از دیگران به این مجموعه آثار که در دنیای غرب و شرق نگهداری می‌شد، توجه بیشتری می‌کردند، اکنون شاهد بودیم که بسیاری از این نسخه‌ها در کتابخانه‌های مختلف وجود داشته و دیجیتال می‌شدند و در اختیار عموم قرار می‌گرفتند. امروز دنیا، دنیای دسترسی است و به خصوص فضاهایی که امکان دسترسی فراهم می‌کنند و از کتابخانه‌های دنیا نسخه‌های خطی را به صورت آنلاین ارائه می‌دهند و در اختیار محققان قرار می‌دهند. یکی از برکات ایام کرونا این بود که ما موفق شدیم ۱۵۰ نسخه خطی فارسی کتابخانه کنگره آمریکا را که به صورت آنلاین در دسترس قرار گرفته بود، دانلود و فهرست‌نویسی کنیم و به عنوان یک کتاب منتشر کنیم. همچنین نامه‌ای به کنگره نوشتیم و اشکالات فهرست‌نویسی آن‌ها را نیز بیان کردیم.

روز اسناد ملی فرصتی برای دارندگان نسخه‌های خطی

روز میراث مکتوب و اسناد ملی فرصتی است برای دارندگان نسخه‌های خطی و کسانی که در کتابخانه‌ها و سازمان‌های خود نسخه‌های خطی نگهداری می‌کنند تا اعلام کنند که در این ایام و دوران، چه تعداد نسخه را مرمت کرده‌اند، چه تعداد نسخه خریداری کرده‌اند و چه تعداد نسخه برای آن‌ها آورده شده است. شاید ماهی نباشد که با کسانی مواجه نشویم که دارای سند یا نسخه خطی هستند. اخیراً توفیق داشتم از موزه بیمارستان خیریه مهرانه در زنجان دیدن کنم و مشاهده کردم که تعداد زیادی از اسناد خاندان میرزایی از دوره‌های قاجار، شامل فتحعلی‌شاه، ناصرالدین‌شاه و مظفرالدین‌شاه، در آنجا نگهداری می‌شود. تاریخ زنجان و فرهنگ این منطقه در این اسناد منعکس شده است و محققان بخش‌هایی از آن‌ها را در روزنامه‌ها منتشر کرده و مشغول تحقیق و بازخوانی هستند.

این وضعیت به نوعی در همه شهرها وجود دارد و امکانات دیجیتال‌سازی آن‌ها نیز فراهم است. در آینده باید توجه بیشتری به این مسئله شود که دسترسی محققان به این منابع تسهیل شود و پایان‌نامه‌ها به خوانش اسناد و تحقیق و تصحیح نسخه‌ها اختصاص یابد. point_down
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۱ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
point_up_2 در طول این سال‌ها، نهضت و جنبش احیای نسخ خطی هر سال بهتر از سال گذشته پیش رفته و به‌رغم همه محدودیت‌های مالی و مشکلات، شاهدیم که چه پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری به این موضوعات اختصاص یافته و چه رساله‌های زیادی، بخشی از تاریخ ایران را روشن کرده‌اند. این آثار شناسایی و منتشر شده و وقتی در مجلات معرفی می‌شوند، انسان از مشاهده آن‌ها لذت می‌برد.

یکی از کارهای ارزشمندی که سال گذشته توسط میراث مکتوب انجام شد، انتشار اسناد مربوط به تحدید حدود و ثغور مرزهای غربی ایران بود که توسط میرزا محبعلی‌خان ناظم‌الملک مرندی یکانلو جمع‌آوری و نظرات آن‌ها منعکس شده است. میرزا محبعلی‌خان ناظم‌الملک مرندی یکانلو از اواخر دوره محمدشاه قاجار تا سال ۱۳۰۹ قمری، کمی بیش از پنجاه سال به عنوان یکی از رجال وزارت امور خارجه، عهده‌دار مسئولیت‌های مهم بود. وی کار خود را با دستیاری و منشیگری میرزا جعفرخان مشیرالدوله آغاز کرد و همراه او به مأموریت عثمانی رفت. پس از درگذشت میرزا جعفرخان، به عنوان رئیس کمیسیون سرحدی ایران و عثمانی جانشین وی شد و به مدت چند دهه عهده‌دار این مسئولیت بود. با وجود چند دهه تلاش مستمر عملی و قلمی در راه دفاع از تمامیت ارضی ایران در مرزهای غرب و شمال‌شرق کشور، متأسفانه هنوز در زمره رجال ناشناخته معاصر باقی مانده است.

اسنادی که رجال ناشناخته را شناسایی می‌کند

خوشبختانه هزاران سند دفاعیات میرزا محبعلی‌خان در مرکز اسناد علوم سیاسی وزارت امور خارجه موجود است که هم مربوط به غرب و هم شرق ایران است. این اسناد در دسترس هستند و نمایشگاهی نیز در این زمینه در همایش «آذربایجان، دیپلماسی و تمامیت ارضی» برگزار شد. در این همایش، بیش از ۳۰ سخنران در دانشگاه تبریز مقاله ارائه کردند. این برای اولین‌بار بود که این تعداد استاد تاریخ کشور برای بحث درباره دیپلماسی و حدود مرزی به تبریز سفر کرده و برای بزرگداشت سیاستمداری زیرک و باهوش، میرزا محبعلی‌خان ناظم‌الملک مرندی یکانلو گرد هم آمده بودند.

معرفی شخصیتی که بیش از پنجاه سال از عمر پُربرکت خود را در کمیسیون‌های چهارگانه روس، انگلیس، عثمانی و ایران گذراند و با نوک قلم، منطق و استدلال، طرف مقابل را سر جای خود نشاند، و صدها فرسخ را محاسبه و متر کرد و توانست پنجاه کیلومتر از مساحت ایران را استرداد کند. خاک زرخیز آذربایجان، دلیرمردانی چون باقرخان و ستارخان را در خود دیده است و اکنون محبعلی‌خان است که معرفی می‌شود؛ کسی که با قلم و قدرت بیان، چشم دشمن را از خاک پاک وطن راند و حقانیت ایران را اثبات کرد.

زندگی ناظم‌الملک، که لقبی با مسماست، باید سرلوحه سیاستمداران کشور قرار گیرد؛ کسانی که از مذاکره بیم نداشته باشند، برای منافع ملی بجنگند و نشان دهند که هوش، ذکاوت و منطق ایرانی همواره زبانزد بوده است. بی‌شک گره‌ای که با مذاکره و دیپلماسی باز می‌شود، با هزاران سرنیزه باز نمی‌شود. سخن او را باید با طلا نوشت: «با نوک قلم سرحدّاتِ وطن اِسترداد شد نه با قشون هزاران سرنیزه.» این جمله نشان می‌دهد که به تعبیر امیرکبیر، زور میرزایی و قوه انشایی میرزا محبعلی‌خان توانست این موفقیت را عملی کند.

نسخه‌های خطی عربی که حوزه تمدن ایران را دربرمی‌گیرد

درباره اسناد مربوط به مرزهای ایران در غرب کشور و استرداد قُطور، که شهری در خوی است، مجموعه اسناد دیگری نیز در دست داریم که در آینده منتشر خواهد شد. اسناد ممکن است ورق‌ورق باشند، اما نسخه‌های خطی به نوعی کتاب‌های مفصل‌تر و مجموعه‌ای هستند که آغاز و پایان آن‌ها به یک موضوع اختصاص دارد. در کتابخانه‌های ایران حدود ۷۰۰ هزار نسخه خطی احصا شده است و البته تعداد واقعی بیشتر بوده و مرتب شناسایی می‌شود. این نسخه‌های خطی، نیمی عربی و نیمی فارسی هستند. در دنیا نیز نسخه‌های خطی فارسی و عربی بسیار زیاد وجود دارد؛ نسخه‌های خطی عربی که حوزه تمدن ایران را دربرمی‌گیرد و نویسندگان آن ایرانی هستند.

به هر حال، این ایام تلخ خواهد گذشت و مجدداً کار تحقیق و تصحیح به رونق خود بازخواهد گشت. ما اکنون در شرایط سختی هستیم، هم از لحاظ اقتصادی، هم نظامی و سیاسی، و نتوانستیم همکارانمان را مانند سال قبل حفظ کنیم؛ با آن‌ها به صورت پاره‌وقت و پروژه‌ای در ارتباط هستیم و این آسیب جدی به موسسه میراث مکتوب وارد کرده است. امیدواریم علاقه‌مندان و نیکوکاران کمک کنند تا ما بتوانیم با ارتباطات گسترده‌ای که با ایران‌شناسان و مراکز علمی دنیا داریم، این اعتبار و آبرویی که به دست آورده‌ایم، حفظ کنیم و همچنان نام ایران را با نسخه‌های خطی و آثاری که احیاگر آن بوده‌ایم، اعتلا ببخشیم. از استعدادهای جوانان نیز استفاده کرده‌ایم و تعداد زیادی از علاقه‌مندان جوان به این جمع پیوسته و به تحقیق و احیای متون علاقه‌مند شده‌اند.

اکبر ایرانی
مدیرعامل مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۱ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
small_orange_diamond [خرید پی دی اف کتاب ، سفارش چاپ کتاب](mirasmaktoob.net)
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۱ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
در کهن‌ترین مجموعهٔ رباعیات در تاریخ شعر فارسی مربوط به اواخر قرن ششم هجری از حوزهٔ سرزمین آناطولی، موسوم به مجمع‌الرّباعیات (پژوهش بهروز ایمانی، نشر ادبیات قم، ص۵۹)، مندرج است که:

«بوسعید بلفرج گوید در حقّ نعلبند»:

آن کودک‌ نعلبند، داس اندر دست/
چون نعل بر اسب بست، از پای نشست/
پیش که توان گفت که در عالمِ کَست/
بَدری به سُم اسب هلالی بربَست؟

«مهستی دبیر گوید در اشتربان»:

اشتربانا! چو عزم کردی به سفر/
مگذار مرا خسته، وزاینجا مگذر/
گر اشتر با تو از پَی بارکشی‌ست/
من بارکش غمم، مرا نیز ببر/

«بدیع انگوریه‌ای گوید در رگ‌زن»:

از آهن پولاد، بت عشوه‌پرست/
آمد بَرِ من نیشتری اندر دست/
نگرفت رگم‌ تمام کز غمزهٔ او/
صد چشمهٔ خون از رگ جانم برجَست/

«عایشهٔ مُقریه گوید در حقّ خر»:

ای خر! خبرت هست که بر پشت تو‌ کیست؟
سُم بر سر چرخ نِه که بار تو پری‌ست/
حمّالِ کسی شدی که اندر همه عمر/
خّرشید‌ به چشم کژ نیارد نگریست/

به‌گزین: محمدرضا ابویی مهریزی

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۱ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
«ما باید مسأله را حل کنیم، نباید صورت مسأله را حذف کنیم.»

small_orange_diamond دکتر حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور:
نظر دولت بازگشت اینترنت به وضعیت عادی است. قطعی اینترنت قطعاً به رتبه علمی ما ضربه می‌زند. حتی در شرایط جنگی هم بستن اینترنت راهکار درستی نیست، چرا که دیدیم وقتی اینترنت کامل بسته بود، باز هم ترورها ادامه داشت.

وضعیت اینترنت در دولت در حال پیگیری است.
قطع اینترنت، مسأله را حل نمی‌کند – فقط صورتش را از دید پنهان می‌کند.

heavy_plus_sign عضو کانال‌های «میراث مکتوب» شوید:
iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۱ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
large_blue_circle در ستایش نام شکوهمند ایران
*نمایشگاه خوشنویسی «خط وطن» در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران افتتاح می‌شود*

small_blue_diamond نمایشگاه خوشنویسی «خط وطن» شامل آثاری از کاوه تیموری، روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۲، در موزه کتاب و میراث مستند سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران افتتاح می‌شود.

small_blue_diamond این نمایشگاه با شعار «در ستایش نام شکوهمند ایران» برگزار خواهد شد و مجموعه آثار آن با محوریت ایران، هویت فرهنگی و مفاهیم مرتبط با وطن شکل گرفته است.

small_blue_diamond گفتنی است این نمایشگاه به مدت ۱۰ روز برای بازدید علاقه‌مندان دایر خواهد بود.


#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران
#دولت_پای_کار_مردم

id @nlai_ir

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۲ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
ضیاء نخشبی در طوطی‌نامه (تصحیح فتح‌اللّه محتبائی و غلامعلی آریا، انتشارات منوچهری، ص۱۷۰)، می‌نویسد:

اگر تو را روزگار در غم عشق انداخته و ایّام فراق در محنت شوق افکنده، امّا می‌باید دانست که محبّت آدمی امروزینه نیست.
آن روز که آدم را علیه‌الصّلاة و السّلام، در شهر وجود آوردند از دروازهٔ محنت درآوردند، و این نه خواری آدم بود، «البلاء لِلْوِلاء کاللّهب بالذّهب».
همای محبّت از آشیانهٔ غیب پرواز کرد و به عرش رسید و همه عظمت دید، به کرسی رسید و همه نعمت دید، به بهشت رسید و همه حشمت دید، به دوزخ رسید همه نفرت دید، به ملایکه رسید همه طاعت دید، به آدم رسید همه محنت دید آنجا قرار گرفت.‌
آدم‌ گفت: ای محبّت، چیست که با محنت قرار گرفتی؟
گفت: من و او هر دو به صورت، مماثلت و‌‌ مجانست داریم. «الجنس مع الجنس امیل»،
عزیز من؛ هر چه در دنیا و آخرت بیافریدند همه به قضاء محبّت آفریدند. امّا آدم و آدمی را که بیافریدند به قضاء محبّت آفریدند، «یحبّهم و.یحبّونه».
چون غوغای «انّی جاعل فی الارض خلیفة)، در چهار گوشهٔ عالم برآمد، ملایکه می‌گفتند:
«اَتجعل فیها مَن یفسد فیها»؟
خطاب رسید «لیس فی الحبّ مشاورة انّی اعلم‌ ما لاتعلمون».

به‌گزین: محمدرضا ابویی مهریزی

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۲ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
scroll یک آگهی استخدام از ۱۰۳ سال پیش

اعلان

یک‌نفر خانم پرستار برای طفلی لازم است با صفات ذیل:

۱- یک زبان خارجی از قبیل فرانسه یا روسی بداند.
۲- سن و تجربهٔ تربیت طفل را کاملاً دارا باشد.
۳- حتی‌الامکان مجرد باشد که تمامِ وقتِ آن صرف پرستاری طفل شود.

pushpin البته ترتیبِ منزل و خوراک و لباس و حقوق ایشان کاملاً تأمین می‌شود.

ن _ و

نمرهٔ اعلان: ۲۲۳

small_blue_diamond مأخذ: روزنامه ستاره ایران، شماره ۷۹، سال نهم، یکشنبه ۷ جمادی‌الاول ۱۳۴۲
مطابق با ۲۴ قوس ۱۳۰۲ و ۱۶ سپتامبر ۱۹۲۳

---

cherry_blossom امروز، ۲۲ اردیبهشت، روز جهانی پرستار است.
از صمیم قلب، روز جهانی پرستار را به تمامی پرستاران مهربان و فداکار تبریک می‌گوییم. bouquet🩺

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۲ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
movie_camera فردوسی و شاهنامه از منظر شهید آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای:

· فردوسی را بزرگ کنید؛ باید هم بزرگ باشد، فردوسی.
· فردوسی در قله است.
· فردوسی حکیم است.
· فردوسی در شاهنامه، ایران را سروده است.

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۲ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
small_red_triangleابراهیم حیدری؛ قائم‌مقام نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران: حضور ۲۳۰۰ ناشر تا امروز در نمایشگاه قطعی است

small_blue_diamondخرید از نمایشگاه مجازی ۲۴ ساعته است و هر کد ملی تا سقف دو میلیون تومان با ۲۵ درصد امکان خرید دارد.

small_blue_diamondارسال کتاب برای خریداران رایگان است.

small_blue_diamondهفتمین نمایشگاه مجازی کتاب از ۲۶ اردیبهشت تا دوم خرداد در سامانه book.icfi.ir برگزار می‌شود.

@iribnews

heavy_plus_sign به کانال‌های ما بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۲ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
یادروز فردوسی
۲۵ اردیبهشت‌ماه

به همراه یادمان استاد جلال خالقی مطلق

🎙️ با سخنرانی:
دکتر کوروش کمالی سروستانی
دکتر محمود رضایی دشت ارژنه
دکتر علی امینی

book به همراه شاهنامه‌خوانی:
دکتر ایراندخت فرخی

round_pushpin شیراز ـ معالی‌آباد ـ ساختمان الف ـ طبقه ۹
🗓️ پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵
clock530 ساعت ۱۷:۳۰

heavy_plus_sign به کانال‌های «میراث مکتوب» بپیوندید:

iphone بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
iphone ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
iphone روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
۲۳ اردیبهشت
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب و مؤسسۀ آینه‌دار دوران با همراهی باغ‌موزۀ نگارستان (دانشگاه تهران) برگزار می‌کنند.

بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز پاسداشت زبان فارسی
به یاد استاد جلال خالقی مطلق

و آیین رونمایی از پوستر رویداد روز تا زادروز فردوسی، جایزۀ آینه‌دار دوران

با حضورِ
مهری بهفر
بهرام پروین‌گنابادی
مسعود راستی‌پور
بسم‌الله شریف (افغانستان)

و پیام‌هایی از:
سجاد آیدنلو
کریم اشراق (هلند)
زرّینه رحمت‌اوا (ازبکستان)
عظمی زرّین‌نازیه (پاکستان)
غالیه قمبر‌بکوا (قزاقستان)
مسعود میرشاهی (پاریس)

زمان: جمعه 25 اردیبهشت 1405، ساعت 16
مکان: تهران، میدان بهارستان، خیابان دانشسرا، باغ‌موزۀ نگارستان (دانشگاه تهران)

پخش زندۀ میراث مکتوب: https://alnk.ir/miraslive
پخش زندۀ آپارات: https://www.aparat.com/MirasMaktoob
بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
وبسایت: https://mirasmaktoob.com/
Please open Rubika to view this post
VIEW IN RUBIKA
ایران، دل زمین
ایران، دل زمین
18دنبال کننده
اخبار فعالیت‌های مؤسسه را از طریق این کانال و کانال‌های https://eitaa.com/miras_maktoob
بله IRANDELEZAMIN@
تلگرامی t.me/mirasmatoob و وب‌سایت
www.mirasmaktoob.com
وب‌سایت فروش کاغذی و دیجیتال www.mirasmaktoob.net
دنبال کنید.
مشاهده کانال پیام‌رسان